Thứ Hai, tháng 12 05, 2016

Những Huyền Thoại Fidel Castro



Nguyên Lam - Nguyễn-Xuân Nghĩa RFA - Ngày 161129
"Diễn đàn Kinh tế"


Cha tôi không là một nhà độc tài - mà là một bạo chúa. Con gái Fidel Castro


 * Xe tang của Castro bị gẫy trục, nên phải đẩy! *

 
Hôm 25 vừa qua, nguyên lãnh tụ của Cộng hòa Cuba là ông Fidel Castro qua đời, thọ 90 tuổi sau nửa thế kỷ xây dựng chế độ cộng sản với bàn tay sắt trên một quốc gia từng là giàu mạnh nay thuộc loại tụt hậu nhất nhì Châu Mỹ La Tinh. Mặc dù như vậy, ông vẫn được nhiều người ca tụng, kể cả những người lãnh đạo Hà Nội, vì sao lại có hiện tượng đó? Diễn đàn Kinh tế sẽ tìm hiểu về huyền thoại Fidel Castro….


Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do và Nguyên Lam xin kính chào chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, việc ông Fidel Castro qua đời không là bất ngờ vì ông đã 90 tuổi, hết khả năng lãnh đạo từ 10 năm trước và chính thức trao quyền cho em ruột là ông Raúl Castro từ năm 2008. Tuy nhiên, vì một số dư luận, kể cả giới lãnh đạo Việt Nam hiện nay, lại ngợi ca sự nghiệp của nhân vật này nên Diễn đàn Kinh tế đặc biệt đề nghị ông trình bày về thành tích của ông Fidel Castro.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Người ta có chữ “huyền thoại” với hai nghĩa, một là điều gì đó được lưu truyền như thần thoại, hai là chuyện hoang đường không hề có thật. Fidel Castro đúng là một nhân vật của huyền thoại, vừa nổi tiếng vừa hoang tưởng. Chúng ta rất nên tìm hiểu về thành tích của ông ta để tránh những sai lầm đẫm máu và đắt đỏ về kinh tế!

- Sự thật lịch sử thì Fidel Castro thiết lập chế độ cộng sản đầu tiên tại Mỹ Châu La Tinh từ đầu năm 1959 sau khi lật đổ ách độc tài của Fulgencio Batista. Thứ hai, từ đó ông gây cảm hứng cho nhiều thế hệ lãnh đạo Thế giới Thứ ba mà lại dẫn họ đến chế độ độc tài. Thứ ba, cũng Castro lại được trí thức cực tả của các nước dân chủ Tây phương ca ngợi như người hùng nên làm giới trẻ ngày nay có thể hiểu lầm về chế độ cộng sản khi thế giới sắp tưởng niệm 100 năm ra đời của chế độ cộng sản kể từ cuộc Cách mạng Tháng 10 tại Nga vào năm 1917 khiến hơn trăm triệu người bị tàn sát trong. Trong khi đó, sự thật lịch sử kia là Fidel Castro lại làm xứ Cuba bị lụn bại sau nửa thế kỷ cầm quyền tuyệt đối và dù sống rất thọ, ông ta chẳng nhận ra điều ấy và còn nhục mạ Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama khi ông thăm viếng Cuba.

Nguyên Lam: Nhiều người cho rằng Fidel Castro không là người cộng sản, cũng chẳng muốn xây dựng chế độ cộng sản mà chỉ vì chính sách sai lầm của nước Mỹ vào thời đó. Ông nghĩ sao về luận cứ này?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Đấy là chuyện hoang đường thứ nhất vì một số dư luận ngưỡng mộ ông ta tại các nước Tây phương không cộng sản. Dư luận này đảo ngược tương quan nhân quả. Khi chế độ Castro ra đời tại Cuba vào đầu năm 1959, Hoa Kỳ dưới Chính quyền của Tổng thống Dwight Eisenhower chỉ hơi ngạc nhiên mà không coi đó là mối đe dọa và thật ra chẳng can thiệp vào việc Castro cướp chính quyền. Hoa Kỳ chỉ chú ý khi Castro quốc hữu hóa tài sản đầu tư của nước ngoài và tăng thuế nhập nội trên hàng hóa xuất khẩu của Hoa Kỳ với lý luận rằng đấy là tài sản của dân tộc Cuba bị Đế quốc bóc lột. Vì vậy, Tháng 10 năm 1960, mãi gần hai năm sau, Hoa Kỳ mới đoạn giao với Cuba và thiết lập chế độ cấm vận kinh tế đầu tiên với xứ này. Cùng với Raúl Castro và Ernesto “Che” Guevarra, Fidel Castro là người cộng sản thuần thành không chỉ tin vào chủ nghĩa Marx mà còn thiết lập chế độ toàn trị kiểu Lenin. Trong nhóm thi hành việc cướp chính quyền, may ra nhân vật Camilo Cienfuegos thì mê xã hột chủ nghĩa chứ không tôn sùng chủ nghĩa cộng sản, nhưng ông mất sớm vì một tai nạn phi cơ trong điều kiện bất thường như nhiều vụ thủ tiêu khác mà người ta chỉ thấy về sau.

- Bước kế tiếp của huyền thoại hoang đường này là một sự đổi trắng thay đen, rằng chỉ vì Mỹ phong tỏa kinh tế nên Castro mới phải ngả theo chế độ cộng sản. Thật ra, Cuba vẫn giao thương với nhiều nước Âu Châu và Nam Mỹ mà lụn bại dần chỉ vì đặc tính của chế độ cộng sản.

Nguyên Lam: Dù sao ngày nay người ta vẫn cho rằng Cuba có tỷ lệ biết đọc biết viết rất cao so với lợi tức và có hệ thống bảo hiểm y tế cho toàn dân. Thưa ông, liệu rằng đấy có là một thành tích của Fidel Castro không?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Đấy là chuyện hoang đường khác! Mọi chế độ cộng sản độc tài từ Âu sang Á sang Mỹ, đều có chính sách bình dân học vụ để chống nạn mù chữ, cấp trung tiểu học được miễn phí để ai cũng biết đọc biết viết mà hiểu rõ thông cáo của nhà nước. Nhưng tỷ lệ vào đại học hoặc đào tạo cao hơn thì lại kém vì cấp đại học có thể suy nghĩ linh tinh mà nêu vấn đề với chế độ, hậu quả là các quốc gia ấy khó phát triển kỹ thuật. Đây là quy luật phổ biến.

- Thứ hai, chế độ y tế của Cuba lạc hậu và thiếu phẩm chất chứ không như tuyên truyền. Khi ấy, người ta giải thích là vì các y sĩ đều tìm cách vượt biên, xuất ngoại. Các tổ chức quốc tế đều nói đến sự kiện có chừng một triệu rưởi người Cuba bỏ nước ra đi và chế độ trả lời rằng đó là bọn nhà giàu, tiểu tư sản và bọn bác sĩ không còn có thể bóc lột và hút xương máu của bệnh nhân. Với dân số ngày nay là 11 triệu, Cuba không thể có một triệu rưởi người giàu vượt biên, khi lợi tức đồng niên của một người còn quá thấp, chỉ hơn xứ Haiti và Nicaragua. Lý do bỏ nước không chỉ là kinh tế mà vì người ta khát khao tự do. Người nào có chút tài sản thì chạy trước, người nghèo chạy sau và chế độ có xây tường hay dựng rào cũng chẳng ngăn được nên còn tổ chức cho nhiều thành phần bất lương vượt biển để gây khó cho Hoa Kỳ ở cách đó 140 cây số.

Nguyên Lam: Nói về kinh tế thì tình hình Cuba ngày nay ra sao sau nửa thế kỷ sống trong chế độ cộng sản của Fidel Castro?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Trước “cách mạng cộng sản”, Cuba là một trong mấy nước giàu có tân tiến nhất Mỹ Châu La Tinh, đứng hạng năm về lợi tức bình quân, hạng ba về tuổi thọ, thứ hai về tỷ lệ sở hữu xe hơi hay điện thoại, và mức sơ sinh bị chết yểu đứng hàng thứ 13 của thế giới, v.v…  Sau cuộc cách mạng của Castro, xứ này lệ thuộc vào viện trợ của Liên bang Xô viết và mức sống sa sút hẳn mà chỉ có một điều gia tăng là sự đàn áp của chính quyền khiến 141 ngàn người bị giết trong gần ba chục năm, tính tới năm 1987, theo công trình nghiên cứu của một giáo sư đã quá cố là ông Rudolph Joseph Rummel thuộc Đại học Hawaii, một chuyên gia về nạn tàn sát tập thể trên toàn thế giới. Từ năm đó đến nay nhiều ngàn người khác có thể đã bị sát hại, như tổ chức Genocide Watch cảnh báo khi theo dõi nạn diệt chủng tại nhiều quốc gia trên địa cầu. Sau khi Liên Xô sụp đổ thì Cuba sống nhờ trợ cấp của xứ Venezuela, đổi lại là củng cố chế độ độc tài của lãnh tụ Hugo Chavez bằng kỹ thuật an ninh và tình báo, là điều chế độ Castro rất có khả năng nhờ sự huấn luyện của Liên Xô và Đông Đức ngày xưa. Ngày nay, khi xứ Venezulea lâm khủng hoảng và chế độ kế nhiệm ông Chavez sắp sụp đổ thì Cuba hết nơi nương tựa nên Raúl Castro đành cải tổ kinh tế nhưng vẫn duy trì hệ thống công an trị.


- Nói vắn tắt theo cuộc khảo sát toàn cầu của Giáo sư người Anh là Angus Maddison thì năm 1958, lợi tức thật một người dân Cuba là 2.406 đô la, qua năm 2008, họ kiếm được 3.764 đô la tức là qua 50 năm kinh tế chỉ tăng trưởng có 1,2% một năm! Và tăng như vậy là nhờ Liên Xô trợ cấp. Chính là vì năm 1962 Castro mở cửa cho Liên Xô đem hỏa tiễn vào Tây Bán Cầu là đại lục Nam-Bắc Mỹ mà Cuba mới càng có quan hệ căng thẳng với Hoa Kỳ.

Nguyên Lam: Nói đến Hoa Kỳ thì từ cuối năm 2014, Chính quyền của Tổng thống Barack Obama đã muốn cải thiện quan hệ với Cuba. Thưa ông, việc ông Fidel Castro vừa qua đời có giúp ích gì và tạo ra thay đổi trong mối bang giao giữa hai nước hay không?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi nghĩ là không, vì thay đổi phải đến từ Cuba chứ không từ Hoa Kỳ.

- Tôi xin được giải thích: sau lệnh cấm vận kinh tế năm 1960 thì Tháng Ba năm 1996, Quốc hội Mỹ biểu quyết đạo luật về Tự do và Dân chủ cho Cuba, có tên của hai đại biểu Cộng Hòa soạn thảo là Helms-Burton Act. Đạo luật này nâng mức độ phong tỏa kinh tế và giàng thêm điều kiện về nhân quyền và dân chủ mà chế độ Cuba phải chấp hành, như giải tán bộ máy tình báo và công an, thiết lập nền Tư pháp độc lập và tổ chức bầu cử tự do. Sau khi lên cầm quyền, Raúl Castro có cải cách kinh tế để khỏi bị khủng hoảng, nhưng vẫn duy trì bộ máy đàn áp cũ.  Vì đã quá 85 tuổi, ông sẽ chuyển quyền cho nhân vật dân sự là Miguel Diaz-Canel kể từ năm 2018 nhưng thật ra chính quyền nào cũng do bộ máy công an và quân đội của anh em Castro xây dựng và củng cố từ mấy chục năm bằng quyền lợi kinh tế, nên Cuba chưa thể có thay đổi.

- Bây giờ, ông Donald Trump lại đắc cử Tổng thống Mỹ và có hậu thuẫn của dân Cuba lưu vong nên khó xé rào như Tổng thống Obama mà vượt qua sức cản của Quốc hội khóa 115 vẫn do đảng Cộng Hòa kiểm soát. Rút tỉa kinh nghiệm khi Hoa Kỳ cải tiến quan hệ với Trung Quốc và Việt Nam vì lý do kinh tế mà chẳng quan tâm đến các khía cạnh dân chủ và nhân quyền, Quốc hội Mỹ sẽ gắt gao theo dõi việc cải cách chính trị tại Cuba như điều kiện tiên quyết. Chính quyền Mỹ có thể đề ra lộ trình tiệm tiến là chỉ từng bước tháo gỡ lệnh cấm vận kinh tế theo tiến độ về cải cách chính trị để Cuba thoát ra khỏi chế độ độc tài công an trị. Lợi ích kinh tế của doanh nghiệp Mỹ trong quan hệ với Cuba sẽ khó đánh bạt nổi rào cản về chính trị.

Nguyên Lam: Chúng ta trở lại chủ điểm của đề tài là “huyền thoại Fidel Castro”. Thưa ông, vì sao mà một số dư luận vẫn cứ ngợi ca một nhân vật đã tàn sát đồng bào của mình và làm cho quốc gia tụt hậu sau nửa thế kỷ cầm quyền tuyệt đối?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi nghĩ  Fidel Castro là khuôn mặt anh hùng cho trí thức và bậc trưởng giả Tây phương ngồi phòng trà như nhà văn Jean-Paul Sartre nói về cách mạng. Họ không sống trong thực tế, chỉ phóng chiếu giấc mơ lãng mạn về cách mạng vào hành trình của Castro mà lờ hẳn hành vi hiếu sát của ông ta. Một số lãnh tụ Đệ tam Thế giới thì đề cao tinh thần độc lập chống Mỹ của Fidel Castro nhưng ôm ấp giấc mơ độc tài. Họ chẳng thấy Castro đã cầm quyền được nửa thế kỷ là nhờ một thỏa thuận năm 1962 giữa hai cường quốc là Hoa Kỳ và Liên Xô. Castro chỉ là một sản phẩm của thời Chiến tranh lạnh và bị đào thải khi Chiến tranh lạnh kết thúc và Liên Xô tan rã nên phải sống bám vào một chế độ độc tài khác là Venezuela. Tuổi trẻ thời nay mà nói đến cách mạng phiêu lưu thì mặc áo thun có hình Che Guevarra chứ nhiều khi chẳng nhớ Fidel Castro là ai! Họ có thể trưng hình một tay sát thủ của chế độ Castro mà vẫn đòi bãi bỏ  án tử hình và truyền thông báo chí thuộc cánh tả cũng chẳng khá hơn lớp trẻ đó. Riêng có một người biết Fidel Castro rất rõ chính là con gái của ông ta. Bà Alina Castro đã trốn khỏi Cuba từ năm 1993 và hiện sống lưu vong tại Hoa Kỳ. Nói về thân phụ, bà cải chính với báo chí Mỹ, rằng đấy không phải là một nhà độc tài… “mà là một bạo chúa”!

Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do và Nguyên Lam xin cảm tạ kinh tế gia Nguyễn-Xuân Nghĩa về cuộc phỏng vấn kỳ này.

Chủ Nhật, tháng 12 04, 2016

Khủng Hoảng tại Nam Hàn

Hùng Tâm - Người-Việt Ngày 161130


"Hồ Sơ Người-Việt"


Tổng thống Phác Cận Huệ xin từ chức mà không xong?
  

 * Dân chúng phản đối Tổng thống Phác Cận Huệ *


Năm 2016 có 12 tháng hồi hộp từ đầu đến cuối, từ Âu qua Mỹ cho tới Á Châu!

Tại khu vực Đông Bắc Á, ngày Thứ Ba 29 vừa qua, Tổng thống Phác Cận Huệ chính thức tuyên bố là sẽ từ chức theo lịch trình và thể thức do Quốc hội quyết định nhằm gìn giữ sự ổn định cho Đại Hàn Dân Quốc. Sau nhiều tuần lễ biến động với cả triệu người biểu tình tại thủ đô Hán Thành để đòi bà từ chức, quyết định ấy tưởng như sẽ tạm đẩy lui sóng gió mà thật ra vẫn không xong. Hồ Sơ Người-Việt sẽ tìm hiểu tại sao….


NAM HÀN và HỌA VÔ ĐƠN CHÍ

Sinh năm 1952, Phác Cận Huệ là con gái của Phác Chính Hy (1917-1979), nguyên Tổng thống mà cũng là lãnh tụ độc tài đã xây dựng sự thịnh vượng cho Nam Hàn với bàn tay sắt. Phác Chính Hy là người chính trực liêm khiết đã triệt để củng cố quyền lực để tạo sức mạnh cho quốc gia và bị hạ sát năm 1979 sau khi bà vợ cũng mất mạng năm 1974 vì một viên đạn dành cho ông. Độc thân và sinh hoạt chính trị với nhiệt tình của thân phụ, Phác Cận Huệ là Tổng thống thứ 11 của Đại Hàn Dân Quốc Republic of Korea mà ta hay gọi là Nam Hàn để phân biệt với Bắc Hàn cộng sản (có tên chính thức là Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên).

Thuộc đảng Tân Quốc Gia (Saenuri Party) có tên cũ là Grand National Party theo khuynh hướng trung hữu, với chủ trương canh tân trong ổn định, Phác Cận Huệ là phụ nữ đầu tiên bước vào Thanh Ngõa Đài làm Tổng thống từ đầu năm 2013, cho một nhiệm kỳ duy nhất là năm năm. Chi tiết cho nhà báo: dinh Tổng thống Đại Hàn được gọi là Thanh Ngõa Đài, hay Blue House. Dịch là Thanh Cung thì hơi lầm với triều Mãn Thanh!

Là ái nữ của một nhân vật có vấn đề vì vừa có công kiến tạo một quốc gia kỹ nghệ hóa tân tiến, lại mang tội độc tài sau khi lãnh tội “thân Nhật” trong Thế chiến II, Phác Cận Huệ cũng có vấn đề. Trước hết là chủ trương hòa giải với Nhật Bản là một nước cừu thù ngày xưa. Gần hơn, bà còn liên quan tới một “ông đạo” về tôn giáo, theo Phật giáo rồi Công giáo rồi lập ra giáo phái riêng là ông Thôi Thái Mẫn (Choi Tae-Min 1912-1994). Ông có con gái là Thôi Thuận Thực, Shoi Soon-Sil, sinh năm 1956. Vấn đề là hai cha con vừa là cố vấn chính trị vừa giữ vai trò đồng cốt về tâm linh lại vừa kín đáo can thiệp vào quốc sự với nhiều quan hệ tiền bạc liên hệ đến Phủ Tổng thống.

Tội tham nhũng của Thôi Thuận Thực đằng sau quyền lực Tổng thống là yếu tố khủng hoảng cho Phác Cận Huệ khi Thôi Thuận Thực trốn ra nước ngoài rồi về đầu thú vào ngày 30 Tháng 10 vừa qua. Việc lãnh đạo một quốc gia thuộc loại tân tiến nhất lại quan hệ với một người có thể lên đồng xem bói và chỉ ra đường đi nước bước cho Tổng thống là điều gì đó bất thường khó hiểu.

Nhưng Nam Hàn còn nhiều vấn đề khác nữa.

Tại phía Bắc, thái độ gây hấn và khiêu khích của Bắc Hàn Cộng sản với võ khí chiến lược là mối nguy về an ninh, khiến Nam Hàn phải hợp tác với Hoa Kỳ để có hệ thống phòng thủ THAAD và gây ra mâu thuẫn với một bạn hàng số một là Trung Quốc Cộng sản, một thế lực bảo trợ Bắc Hàn. Thứ hai, kinh tế Nam Hàn quá lệ thuộc vào xuất cảng, còn hơn Trung Quốc và chỉ kém Đức Quốc, là vấn đề thứ hai khi ngoại thương của thế giới suy giảm và trào lưu bảo hộ mậu dịch gia tăng tại nhiều nơi. Việc ông Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ chỉ là một biểu hiện của chiều hướng chung.

Cũng những khó khăn kinh tế đó khiến ngành hàng hải sa sút khắp nơi và hậu quả là doanh nghiệp hàng hải HanJin Shipping Co. (Hàn Tiến Hải Vận) của Nam Hàn, đứng hàng tám của thế giới, bị vỡ nợ vào Tháng Chín vừa qua. Biến cố này gây chấn động toàn cầu và dội ngược về Nam Hàn. Đấy là lúc đại tổ hợp Samsung bị khủng hoảng từ Tháng Tám vì thất bại tầy trời với máy điện thoại Samsung Galaxy Note 7. Samsung là doanh nghiệp lớn nhất Nam Hàn, có doanh thu bằng gần 20% của Tổng sản lượng quốc gia, và có nhiều quan hệ kinh tế chính trị dễ hiểu với Chính quyền. Vụ máy Galaxy Note 7 bị thu hồi không chỉ gây thiệt hại tài chánh cho Samsung – có thể mất 17 tỷ đô la – mà còn là một khủng hoảng tâm lý cho dân Đại Hàn.

Giữa khung cảnh đó, Tổng thống phải tỉnh táo và có khả năng cứu nguy, nhưng vụ khủng hoảng chính trị trong Phủ Tổng thống Đại Hàn lại làm chế độ lung lay. Khi dân chúng và các đảng đối lập biểu tình đòi Phác Cận Huệ từ chức, ta có thể hiểu ra mức độ trầm trọng của vấn đề. Vì vậy, Tổng thống Đại Hàn đành tuyên bố là sẽ từ chức theo quyết định của Quốc hội. Nhưng chuyện không đơn giản như vậy!

Hồ Sơ Người-Việt sẽ giải thích tiếp là tại sao….

ĐẢNG PHÁI và CHIẾN PHÁP

Trước áp lực của dư luận, bà Phác Cận Huệ đồng ý là sẽ theo sự hướng dẫn của Quốc hội mà từ chức để đem lại sự ổn định cần thiết cho quốc gia. Nhưng kết quả có khi lại trái ngược!

Đảng Tân Quốc Gia ủng hộ quyết định này và kêu gọi các đảng phái đối lập đừng lập thủ tục đàn hặc và truất phế Tổng thống. Nhưng các đảng đối lập lại gọi đó là thủ đoạn của Tổng thống để khỏi bị cách chức. Chúng ta bước vào một không gian khác.

Chính trường Nam Hàn có hai đảng đối lập lớn tại Quốc hội có 300 Dân biểu. Đó là đảng Dân Chủ thuộc khuynh hướng trung tả với 120 ghế và, tách rời từ đảng này là đảng Quốc Dân theo khuynh hướng trung dung độc lập với 38 ghế nhưng giữ vị trí bản lề vì hai đảng kia không có đủ đa số là 151 ghế. Ngoài ra, Quốc hội Nam Hàn còn có đảng nhỏ là đảng Chính Nghĩa mà Tây phương dịch là Justice Party thành đảng Công Lý, có 6 ghế, và bảy Dân biểu độc lập không thuộc đảng nào.

Chí có 128 ghế, đảng Tân Quốc Gia vẫn giữ thế mạnh vì hai đảng đối lập kia thiếu thống nhất, bên trong từng đảng hiện vẫn có nhiều tranh chấp và phân hóa. 

Trước vụ khủng hoảng của Phủ Tổng thống, sự phân hóa trong hai đảng đối lập lại tăng vì mỗi phe lại tính một cách: đảng Quốc Dân muốn bà Phác Cận Huệ từ chức, đảng Dân Chủ thì muốn thành lập một chính quyền thống nhất hơn với giải pháp trao quyền cho Thủ tướng mà không nhất thiết là Tổng thống phải từ chức. Tức là từ Tổng thống chế, đảng này muốn Nam Hàn tiến tới Đại nghị chế, với Quốc hội có thẩm quyền đề cử Thủ trướng để lãnh đạo Hành pháp, trong khi Tổng thống chỉ giữ vai trò tượng trưng của một quốc trưởng. Cho tới nay, đa số trong đảng Tân Quốc Gia vẫn còn ủng hộ Phác Cận Huệ, hoặc ít ra là chưa muốn bà phải từ chức.

Nhưng khi quần chúng ào ạt biểu tình và đảng Tân Quốc gia lẫn Tổng thống không chịu nhượng bộ thì lập trường của các chính đảng cũng thay đổi dần.

Đảng Dân Chủ nghiêng về chủ trương của đảng Quốc Dân là cũng đòi Phác Cận Huệ phải từ chức - thay vì vẫn giữ chức vụ Tổng thống nhưng gia tăng quyền hạn cho Thủ tướng. Khi đảng Quốc Dân tăng áp lực và đòi truất phế Tổng thống thay vì để bà được từ chức, đảng Dân Chủ ủng hộ giải pháp quyết liệt đó. Trước sự xoay chuyển này, bên trong đảng Tân Quốc Gia, một số người đồng ý là bà Phác Cận Huệ nên từ chức, nhưng vào năm tới, để vừa khỏi bị truất phế vừa duy trì được bộ máy lãnh đạo trong lúc khó khăn. Mục tiêu của chiến pháp này vẫn là bảo vệ Tổng thống cho tới cuối nhiệm kỳ và gìn giữ được sự ổn định.

Khi hiểu ra sự tình phức tạp bên trong chính trường Nam Hàn, ta thấy đề nghị của Phác Cận Huệ là sẽ từ chức theo thể thức của Quốc hôi là một sự khéo léo.

Được bầu lên từ Tháng Tư vừa qua cho một nhiệm kỳ bốn năm, Quốc hội Nam Hàn chỉ có một viện với 300 Dân biểu gồm có 253 người được bầu trực tiếp từ các chính đảng và đắc cử khi chiếm đa số và 47 người tuyển cử theo thể thức tỷ lệ đại diện (proportional representaion). Trong hiện tại, đối lập còn thiếu 28 ghế để đủ túc số biểu quyết việc đàn hặc và bãi chức Tổng thống nên mong là nhiều đảng viên Tân Quốc Gia sẽ ủng hộ việc bỏ phiếu để truất bãi Phác Cận Huệ. Bây giờ, bà lùi một bước và sẵn sàng từ chức, giới lãnh đạo trong đảng sẽ củng cố nội bộ để không ai xé rào và gây thêm khủng hỏang.

Vì không đủ đa số để bãi chức Tổng thống sau tiền lệ khá thô bạo trong việc đòi bãi chức Tổng thống Lỗ Vũ Huyền (Roh Moo-Hyun) năm 2004 – cũng về tội tham nhũng – đối lập có hai giải pháp. Mềm là thương thuyết với đảng Tân Quốc Gia về việc cho bà Phác Cận Huệ rút lui. Cứng là tiếp tục đòi tối đa. Nếu họ ngả theo giải pháp triệt để, đảng Quốc Dân chỉ có 38 ghế vẫn có thể bác bỏ mọi biện pháp thỏa hiệp và đòi Tổng thống từ chức ngay lập tức, nhưng lại gây thêm phân hóa trong đối lập.

Trong giả thuyết đó, Phác Cận Huệ sẽ trình bày rằng mình có thiện chí ra đi nhưng đối lập không thể vẽ lộ trình và thể thức cho việc đó. Nghĩa là bà vẫn có hy vọng.

KẾT CUỘC RA SAO?

Đảng Tân Quốc Gia không giản dị là đảng của một Tổng thống tham quyền cố vị và có vấn đề.

Họ nghĩ tới cuộc tranh cử Tổng thống sắp tới sau khi đã nắm Hành Pháp qua hai Tổng thống là Lý Minh Bác (Lee Myung-Bak) và Phác Cận Huệ. Họ cũng không quên rằng Tổng thống Lỗ Vũ Huyền đã nhảy núi tự vận năm 2009 sau một nhiệm kỳ đầy tai tiếng. Trong cuộc bầu cử tới, đảng này nhắm vào Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc là Ban Ki-Moon (Phan Cơ Văn, gốc Việt Nam từ thời xa xưa!) Nhưng Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc chỉ hết nhiệm kỳ vào cuối năm tới, nên khó tranh cử nếu Phác Cận Huệ từ chức quá sớm: việc bầu cử phải tiến hành 60 ngày sau!

Phần mình, đảng đối lập lớn nhất là Dân Chủ cũng ngại bầu cử quá sớm khi đối lập chưa đoàn kết về chủ trương đường lối, nhất là sau khi một số ly khai thành đảng Quốc Dân kể từ cuộc bầu cử vào Tháng Tư năm nay. Nếu đảng Quốc Dân chỉ muốn giữ vị trí bản lề và vai trò quả lắc giữa hai đảng lớn thì Dân Chủ đảng có tham vọng sẽ đưa người vào Phủ Tổng Thống!

Chúng ta cứ tưởng thể thức bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ là rắc rối sau một năm bất ngờ. Tại Nam Hàn, tình hình cũng chẳng đơn giản!

----

Kết luận ở đây là gì?

Đại Hàn Dân Quốc đang ở vào khúc quanh đầy nguy hiểm vì khủng hoảng lãnh đạo trong khi Hoa Kỳ chuẩn bị chuyển quyền, Trung Cộng tung hoành trước cửa và Nhật Bản ở giữa chửa biết xoay trở ra sao.